Wszelka ideologia jest zła

      1 komentarz do Wszelka ideologia jest zła

W świetle przerażających wydarzeń w Norwegii przypomniałem sobie o filozoficznych rozważaniach dotyczących ideologii. Filozofia uczy miłości mądrości –  racjonalizmu, podążania drogą rozumu. Gdy rozum śpi, budzą się demony.

Ideologia to wspólnota światopoglądów u podstaw której tkwi świadome dążenie do realizacji określonego interesu klasowego lub grupowego albo narodowego. źródło Wikipedia

Ideologia wyrasta nie z potrzeby poznania i wyjaśnienia otaczającego nas świata lecz z potrzeby znalezienia drogi do realizacji interesów własnych, bądź własnej grupy – kosztem innych. Ideologia jest próbą fałszywej racjonalizacji, która umożliwi realizację swoich celów zwykle z pominięciem powszechnie obowiązujących zasad etycznych.

Na współczesny charakter terminu ideologia duży wpływ mieli  Marks i Engels – zupełnie bezzasadnie utożsamiając  ideologię z filozofią. Natomiast co najciekawsze twierdzili, że każda ludzka myśl jest warunkowana przez byt – co wydaje się w pełni trafne. Procesy psychiczne są integralną częścią jednostki biologicznej i oczywiście nie ma tu mowy o jakimś dualizmie w rozumieniu chrześcijańskim. Ideologia jest to zwykle zupełnie nieracjonalny, emotywny zespół twierdzeń i sądów, które są oparte tylko i wyłącznie na dążeniu do zaspokojenia swojego interesu.

W odróżnieniu od ideologii – filozofia jest poznaniem czysto teoretycznym. Postulat wiedzy dla samej wiedzy jest może nader idealistyczny jednakże nauka stara się doń zbliżać.  Dla przykładu: jeżeli prawdziwy naukowiec odkryje na drodze empirycznych badań prawdę, która obali jego dotychczasową wiedzę – sprawi, że np. poprzednie dwadzieścia lat badań okaże się zmarnowanymi nie zatai on wyników badań tylko dlatego, że ich wyniki są dla niego niekorzystne.

Ideologia zaś oceniana bywa przez perspektywę wykazania wyższości czy też pierwszeństwa proponowanych w jej ramach rozwiązań. Prawdy teoretyczne czerpane z filozofii czy innych dyscyplin poznania teoretycznego, jak również wszystkie inne tezy, którymi się ideologia posługuje mają jedynie służyć za uzasadnienie celów wyznaczanych przez określone interesy. źródło Wikipedia

Ideologie są naprawdę zabójcze. Ideologia to najgorsza broń wynaleziona przez człowieka. Z chwilą rozwinięcia się wystarczającego do przekazywania uporządkowanych zespołów myśli i sądów poziomu komunikacji międzyludzkiej, pozwala jednoczyć w dążeniu do celu przy wykorzystaniu  nawet najbardziej przerażających środków.

Największe okropności jakie miały miejsce w XX wieku wyrastały na podłożu ideologicznym: komunizm , narodowy socjalizm itd.

Ideologie wyrastają zawsze w specyficznych miejscach i okolicznościach. Najlepszą pożywką dla ideologii i wszelkich skrajności jest rosnące niezadowolenie społeczne wynikające z braku możliwości zaspokojenia przez jednostki swoich podstawowych potrzeb biologicznych.

Tak było w latach 30-tych XX wieku, gdy rodził się narodowy socjalizm. Również komunizm zrodził się z fatalnych warunków bytowych w jakich przyszło żyć większości społeczeństwa: robotników, chłopów itd. Wszystkie religie są także ideologiczne, gdyż zrodzone z lęku przed tym co nieuniknione, tj. śmiercią, starością, niedostatkiem. Wierzący zawsze mają jakiś interes: życie wieczne, zdrowie, czy wreszcie potrzebę uproszczonego wyjaśnienia świata. Ideologia bazuje zwykle na wycinkowej wiedzy (nawet jeżeli posługuje się wynikami badań naukowych), robi to w sposób wybiórczy – korzysta tylko z tego co nie pozwala na falsyfikację jej twierdzeń.

To co stało się wczoraj w Norwegii dowodzi, że nawet pomimo bardzo wysokiej jakości życia myślenie ideologiczne potrafi zbierać swoje żniwo. Pomijając już fakt, że to konkretnie wydarzenie mogło wyrastać bardziej na podłożu choroby psychicznej czynnik ideologiczny jest wymieniany w mediach.

To co możemy zrobić jako ludzie to kierować się przede wszystkim rozumem – nawet wtedy kiedy znajdziemy się w sytuacjach granicznych, gdyż o naszym człowieczeństwie decyduje właśnie stosunek do innych przedstawicieli własnego gatunku.

To wiedza zdobyta na drodze empirycznego oraz falsyfikowalnego badania może sprawiać, że nasze życie staje się lepszym. Aby przekonać się jak często to co nieracjonalne staje się przyczyną tragedii wystarczy tylko spojrzeć na określenia jakie pojawiają się w informacjach o największych tragediach dotykających ludzi: fundamentalistyczny chrześcijanin, fundamentalistyczny islamista itd.

Obecnie pomimo wysokiego poziomu życia jakim cieszą się mieszkańcy Europy źródłem destabilizacji i problemów okazują się dysproporcje pomiędzy częściami świata.  Jedynym sposobem na zapobieganie problemom w przyszłości powinny być zakrojone na szeroką skalę działania zmierzające do zmniejszania tychże dysproporcji oraz ochrony naszego dziedzictwa kulturowego.

Najskuteczniejszą barierą dla ideologi są jednostki w pełni dojrzałe, które posługują się rozumem. Dobrą nauką może być też historia, która pomaga oświetlić jednostce jak fatalne w skutkach może być poddawanie się ideologiom.

Historia uczy, że tam gdzie określona ideologia dochodzi do głosu z czasem jej głosiciele ponoszą straszliwe konsekwencje swoich działań wyrządzając wcześniej niewyobrażalne zło innym jednostkom ludzkim.

  • Nawiązując do wydarzeń w Norwegii polecam artykuł w dzisiejszym Przekroju – Psychopaci są wśród nas.